اسكار بافت فيبروزى تشكيل شده روى سطح پوسته كه بعد از آسيب ديدن پوست (نه فقط سطح اپيدرميس، بلكه عمقى تر و آسيب به درميس) به دلايل مختلف به وجود ميايد. اين آسيب ميتونه ناشى از سوختگى، بريدگى يا طى پروسه ترميم هرگونه زخمى باشه…

به زبان ساده: بافت آسيب ديده ميخواد ترميم بشه، اما ترميمش دچار مشكل ميشه و تشكيل اسكار ميده اسكار معمولاً در شروع تشكيل قرمز رنگ يا صورتى است كه به مرور ممكنه محوتر بشه و سفيد بشه (به اين حالت ميگيم هايپوپيگمنتيشن)

چرا اسكار ايجاد ميشود؟

اسكار طى پروسه بيولوژيك بدن جهت ترميم آسيب وارد شده ايجاد ميشه. اكثر زخم ها به جز اونهايى كه ديگه خيلى خفيف هستن، در درجه هاى مختلف دچار اسكار ميشن. بدن براى ترميم اين زخمها توليد فيبرهاى كلاژن ميكنه كه اين بافت تازه تشكيل شده تكسچر و كيفيت متفاوتى از بافتهاى اطرافش داره.

در واقع پروسه ترميم زخم ٣ فاز داره. فاز اول التهاب (اينفلميشن) كه اولين پاسخ بدن در رابطه با آسيب واردست، كه ممكنه تا ٣ الى ٥ روز طول بكشه. فاز دوم تشكيل بافت جديد (پروليفريشن) كه از روز سوم شروع ميشه و ممكنه ٣ تا ٦ هفته طول بكشه. فاز سوم فاز بازسازى كردن هست (ريمدلينگ) كه در اين پروسه بافت تشكيل شده در فاز قبلى شروع به ترميم ميكنه و زخم التيام مى يابد. در واقع رشته هاى كلاژن توليد شده بافت منسجمى رو تشكيل ميدن. كه اين پروسه ممكنه تا يك سال هم زمان ببره.

چند نوع اسكار داريم؟

به صورت كلى ٢ نوع اسكار داريم.

1. هايپرتروفيك: اكثر اسكارها تخت هستن اما چنانچه بدن كلاژن زيادى توليد كنه و يا انسجام مرتب و منظمى به خودش نگيره اسكار برجسته تشكيل ميشه كه به اين اسكارها ميگيم هايپرتروفيك اسكار يا كلوئيد اسكار. تشكيل بافت كلوئيد ممكنه از چند هفته تا چند ماه بعد از آسيب به بافت ادامه پيدا كنه و بزرگتر بشه. گفته ميشه در افرادى كه مستعد تشكيل كلوئيد هستن، منشاء ژنتيكى وجود داره.
2. آتروفيك: اسكار ناشى از تحليل رفتن يا كمبود كلاژن كه ميتونه همسطح يا فرورفته باشه. از جمله اسكار ناشى از برخى جراحى ها، تروما و يا بيمارى هاى التهابى مثل جوش يا آبله مرغان

همچنين اسكارى به صورت فرورفتگى و گوديه زمانى تشكيل ميشه كه بافت ساپورت كننده زيرين درم مثل بافت چربى يا عضله تحليل رفته باشه كه جاش گود ميشه.

اسكار ميتونه به شكل استرچ مارك هم باشه. مثلاً در طى باردارى يا روى پوست سينه هنگام بلوغ

آيا راهى براى پيشگيرى از تشكيل اسكار وجود دارد؟؟

اگر از زخم ايجاد شده خوب مراقبت كنيد احتمال تشكيل اسكار كاهش پيدا ميكنه،ضمن اينكه مدت زمان باقى موندن زخم هم كاهش پيدا ميكنه. حالا چجورى؟

• پيشگيرى از عفونت در موضع زخم. چون عفونت همراه با پروسه التهابى باعث افزايش سايز زخم ميشه و احتمال اسكار رو بيشتر ميكنه
• جدا كردن پوسته هاى مرده جدا شده از موضع و تميز نگاه داشتن زخم با آب و صابون ترجيحاً ٢ بار در روز و بعد خشك كردن زخم و كاور كردن زخم با يه پماد آنتى بيوتيك يا لايه نازكى از وازلين براى مرطوب نگه داشتن موضع (يادتون باشه هرگز قبل از تميز كردن موضع از پماد استفاده نكنيد، چون با اينكار باعث حبس شدن آلودگى ها و باكترى ها ميشيد. همچنين منظور از مرطوب نگه داشتن، خيس نگه داشتن نيست، بلكه موضع زخم بايد كاملاً خشك باشه)
• در طول مدت ترميم زخم بايد از تابش مستقيم نور آفتاب اجتناب بشه، چون اشعه يو وى باعث هايپرپيگمنتيشن و سخت شدن اسكار ميشن.
• در صورتى كه زخمى داريد تا حد امكان از ورزش هاى كششى دورى كنيد تا باعث كش اومدن بافت و ايجاد استرچ نشه.

نكته:

ممكنه براتون سوال پيش بياد كه بهتره زخمتون رو بپوشونيد يا باز بذاريد؟

تحقيقات نشون داده كه زخم هايى كه بسته ميشن زودتر ترميم ميشن، ضمن اينكه از عفونت هم پيشگيرى ميشه. حالا اين كاور كردن منظور با يك چيز ضخيم و بانداژ نيست، بلكه يه لايه نازك از يه پماد آنتى باكتريال يا وازلين (جهت مرطوب نگه داشتن موضع) كه مثل يك لايه محافظ عمل ميكنه و از نفوذ هوا جلوگيرى ميكنه. در واقع شما اگر بانداژ كنيد ولى قبلش اين پماد رو نزده باشيد، كمكى به ترميم زخمتون نكرديد. اين بانداژ يا گازى كه روى سطح پماد يا وازلين قرار ميديد باعث حفظ رطوبت و كمك به ترميم سريع تر زخم ميشه و از آلودگى ها محافظت ميكنه. همچينن از برخورد زخم با محيط و ايجاد درد جلوگيرى ميكنه.

پس: زخمتو باز بذار تا هوا بخوره>>>> يك باور غلطه

اين توضيحات راجع به اكثر زخم ها صدق ميكنه، اما اگر زخمتون عميقه يا ترشح داره و عفونت كرده حتماً بايد به پزشك مراجعه كنيد

درمان اسكار چيست؟؟

اگرچه ممكنه يه اسكارى هيچ وقت كامل از بين نره، اما ميشه كارهايى رو در جهت بهبود ظاهر اسكار انجام داد تا ظاهرى خشن و زمخت نداشته باشه.

١)درمان هاى موضعى: مثل انواع كرمها و ژلهاى ترميم كننده اى كه به صورت او تى سى در داروخانه ها موجود هستن و نياز به نسخه پزشك ندارن. همچنين سيليكون شيت ها.

ادامه دارد..