درباره علل، علائم و روشهای درمان فشار خون بالا بیشتر بدانید!
امروزه حدود ۳۰ درصد از بزرگسالان در سرتاسر جهان به فشار خون بالا مبتلا میشوند. این بیماری معمولاً بر اثر مصرف زیاد الکل، اضافه وزن و چاقی، سیگار کشیدن، اختلالات خواب، استرس و… ایجاد شده و میتواند زمینه ساز مشکلات بزرگتری در بدن انسان شود.
بنابراین به افرادی که از پرفشاری خون رنج میبرند، توصیه میکنیم حتماً از پزشک کمک گرفته و سبک زندگی سالمی را در پیش بگیرند. در این مقاله به بررسی علل ایجاد، علائم و راههای کنترل پرفشاری خون میپردازیم و اطلاعات کاملی در این زمینه خدمت شما عزیزان ارائه میکنیم.
تعریف فشار خون به زبان ساده
خون در حین حرکت در سرخرگها فشاری را به دیواره آن وارد میکند. در صورتی که میزان فشار وارده بالا باشد به آن پرفشاری خون گفته میشود. به عبارت دیگر سرخرگها مسئول انتقال خون از قلب به تمامی اعضای بدن هستند که برای انتقال خون به نیروی محرک نیاز دارند. این نیرو توسط تپش قلب ایجاد شده و باعث پمپ شدن خون و حرکت آن در رگها میشود. در صورتی که نیروی وارده کمتر یا بیشتر از مقدار مشخصی گردد به آن به ترتیب افت فشار و پرفشاری خون میگویند.
انواع فشار خون
زمانی که از دستگاه فشارسنج برای اندازهگیری فشار خون استفاده میشود، دو عدد مختلف بر واحد میلیمتر جیوه (mmHg) به دست میآید که عبارتند از:
- سیستولیک یا اولین عدد: سیستولیک که به آن عدد بالاتر نیز گفته میشود، مربوط به وقتی است که خون بر اثر تپش قلب داخل شریانها جریان پیدا کند.
- دیاستولیک یا دومین عدد: دیاستولیک که به آن عدد پایینتر نیز میگویند، مربوط به وقتی است که فشار داخل شریانها بین دو تپش (در زمان استراحت قلب) اندازهگیری میشود.
زمانی فشار خون نرمال است که عدد سیستولیک کمتر از ۱۲۰ و عدد دیاستولیک کمتر از ۸۰ باشد. بنابراین هرچه این اعداد بیشتر شوند پرفشاری بحرانیتر خواهد شد!
جدول فشار خون
برای بررسی وضعیت فشار خون افراد میتوان از جدول فشار خون کمک گرفت. در واقع ابتدا باید از دستگاه فشارسنج برای اندازهگیری فشار افراد استفاده شود. سپس جدول زیر مشخص میکند که میزان فشار بالا، پایین یا طبیعی است:
| طبقهبندی فشار خون | سیستولیک
(mmHg) |
دیاستولیک
(mmHg) |
| فشار خون طبیعی | کمتر از 120 | کمتر از 80 |
| فشار خون افزایش یافته | 120 تا 129 | کمتر از 80 |
| مرحله اول پرفشاری خون | 130 تا 139 | 80 تا 89 |
| مرحله دوم پرفشاری خون | 140 یا بالاتر | 90 یا بالاتر |
| بحران پرفشاری خون | بالاتر از 180 | بالاتر از 120 |
| افت فشار خون | کمتر از 90 | کمتر از 60 |
علت فشار خون چیست؟
طبق تحقیقات، ۲ تا ۳ درصد از افراد به دلیل عوامل ژنتیکی به فشار خون بالا مبتلا میشوند. اما عوامل زیر نیز در ابتلا به این مشکل موثر هستند:
- مصرف بیرویه الکل و سیگار
- استرس و اضطراب بالا
- اختلالات خواب
- کمبود ویتامین D
- اضافه وزن و کمبود فعالیت فیزیکی
- بالا رفتن سن
- ابتلا به بیماریهای مزمن کلیوی
- دلایل بیولوژیکی مثل برهم خوردن تعادل آب و نمک در بدن، عملکرد سیستم عصبی سمپاتیک و تغییر در عملکرد و ساختار عروق بدن
- ابتلا به بیماریهای مختلف مثل اختلالات تیروئید، ایجاد برخی تومورها در بدن و وقفه تنفسی در خواب
همچنین نقص مادرزادی قلب میتواند موجب پرفشاری خون شود. در کنار آن فشار خون بالا ممکن است جزء عوارض جانبی برخی از داروها باشد؛ بنابراین بعد از مصرف هر نوع دارو به واکنشهای بدن خود دقت داشته باشید.
علائم فشار خون بالا در زنان و مردان
از پرفشاری خون با عنوان «قاتل خاموش» یاد میشود؛ زیرا این بیماری در ابتدا هیچ علائم مشخصی نداشته و به مرور پیشرفت میکند. اما از برخی از علائم آن میتوان به خستگی، وجود خون در ادرار، سردرد شدید، تنگی نفس، احساس نبض در گردن یا سر، حالت تهوع، سرگیجه، تاری دید و درد قفسه سینه اشاره کرد. به طور کل توصیه میکنیم هر چند ماه یکبار به پزشک مراجعه کرده و از او بخواهید تا فشار خون شما را اندازهگیری کند.
برای کنترل فشار خون بالا چه بخوریم؟
طبق جدول فشار خون اگر مشکل شما به صورت فشار خون افزایش یافته است یا در مرحله اول پرفشاری خون قرار دارید، با تغییر سبک زندگی میتوانید تا حد زیادی این مشکل را برطرف کنید. منظور از تغییر سبک زندگی ورزش، کاهش وزن، قطع مصرف الکل، ترک سیگار و خوردن غذاهای کم چرب و کم نمک است. همچنین میتوانید حبوبات، شیر و لبنیات کم چرب، میوه، سبزیجات و غلات کامل را به رژیم غذایی خود اضافه کنید.
اما در صورتی که در مرحله دوم یا مرحله بحرانی قرار داشته باشید بدون مصرف دارو نمیتوان فشار بالای خون را کاهش داد! بنابراین اکیداً توصیه میکنیم از خود درمانی جلوگیری کرده و با پزشک متخصص مشورت کنید.
پایین آوردن فشار خون بالا فوری
برای پایین آوردن فشار خون بالا، دکتر داروهایی مثل مسدود کنندههای کانال کلسیم، مهارکنندههای ACE، مسدود کنندههای بتا، دیورتیکها، آگونیستهای آلفا-۲ و مسدود کنندههای گیرنده آنژیوتانسین-۲ (ARB) را تجویز میکند.
اما برای پایین آوردن فشار خون بالا فوری میتوانید از آبلیمو، سیر ترشی و زرشک کمک بگیرید. در نظر داشته باشید طبق تحقیقات سیر ترشی دارای خاصیت ادرارآوری بوده و در لحظه میتواند موجب کاهش فشار خون شود. این ماده غذایی در شرایطی که امکان دسترسی به پزشک و دارو وجود ندارد بسیار کمک کننده خواهد بود و افراد دارای پرفشاری خون میتوانند برای بهبود وضعیت خود سیر ترشی، زرشک و آبلیمو را به رژیم غذایی خود اضافه کنند. اما در نظر داشته باشید که پرفشاری خون در صورت عدم درمان صحیح توسط پزشک، با عوارض بیشماری همراه است و راهکارهای خانگی برای مدت زمان کوتاهی موثر خواهند بود.
سوالات متداول
فشار خون بالا چیست؟
به نیرویی که خون در حین حرکت به دیواره سرخرگها وارد میکند فشار خون گفته میشود. هرچه نیروی وارده بالاتر باشد فشار بیشتر شده و ممکن است عوارض جبران ناپذیری را برای بدن ایجاد کند.
چطور میتوان فشار خون بالا را کنترل کرد؟
برای کنترل و درمان این بیماری لازم است حتماً به پزشک مراجعه کنید. اما تغییر سبک زندگی میتواند در کنترل فشار خون بسیار موثر باشد.
سخن پایانی
در این مقاله از داروخانه آنلاین گلشید به بررسی علل، علائم و راههای درمان فشار خون پرداختیم. همچنین جدول فشار خون را در اختیار شما عزیزان قرار دادیم. در پایان توصیه میکنیم هر چند ماه یکبار برای اندازهگیری فشار خون به پزشک مراجعه کرده و وضعیت بدن خود را بررسی کنید، زیرا این بیماری خاموش ممکن است در ابتدا هیچ نوع علائمی ایجاد نکند!
