تو این روزهای گرم مردادی قطعا هممون دنبال روشهای ضدتعریق هستیم. لطفا این پست و پست بعدی رو با دقت مطالعه کنید و برای عزیزانتون بفرستید
تعریق مکانیسم طبیعی بدن برای خنک نگهداشتن خودشه. سیستم عصبی بدن با بالا رفتن دمای بدن یا تحت شرایط استرسزا غدد عرقی رو تحریک میکنه. کسانی که تعریق بیش از حد یا هایپرهیدروسیس دارن عموما دنبال روشهایی هستن که بتونن این تعریق رو کاهش بدن. تعریق این افراد در محیطهای گرم یا تحت فشار و استرس بیش از حالت عادی هست و حتی گاهی در شرایط غیر گرما، ورزش و فعالیت فیزیکی هم تعریق دارن که میتونه آزاردهنده باشه و فرد رو مضطرب میکنه و فعالیتهای روزانهش رو تحت تاثیر قرار میده.
مثلا دیدید کسانی که کف دستشون عرق میکنه و چکه میکنه؟ این افراد دچار هایپرهیدروسیس هستن. هایپرهیدروسیس میتونه از کف دستها، پاها، زیر بغل و صورت اتفاق بیوفته. این اتفاق باید حداقل یک بار در هفته در همان ساعات اولیه بعد از بیدار شدن اتفاق بیوفته تا بهش بگیم هایپرهیدروسیس. پس به هرکسی که تعریق زیاد داره اطلاق نمیشه. “معمولا” از هر دو طرف بدن اتفاق میوفته و یک طرفه نیست.
چه موقعی باید به پزشک مراجعه کرد؟
- تعریق فعالیت روزانه شما رو مختل کرده باشه.
- تعریق باعث استرس شما و دور شدنتون از جامعه شده باشه.
- به صورت ناگهانی دچار تعریق بیش از حالت همیشگیتون شده باشید.
- دچار تعریق شبانه بدون علت خاصی شده باشید.
قبل از شروع درمان باید فرد از لحاظ سلامتی کامل چک بشه تا اگر تعریق بیش از حد فرد علت زمینهای داره اول اون تحت درمان قرار بگیره. عللی مانند دیابت، بیماریهای غده تیروئید مثل هایپرتیروئیدیسم، حمله قلبی، عفونتها، یائسگی، هایپوگلایسمیا (پایین بودن قند خون) و … گاهی مصرف یا قطع بعضی از داروها هم باعث تعریق فرد میشن. مثل قطع ناگهانی اپیوئیدها. پس لازمه که تمام این موارد رو به پزشکتون اطلاع بدید.
در ادامه به روشهای ضدتعریق میپردازیم:
اولین قدم برای کنترل تعریق در موارد خفیف هایپرهیدروسیس استفاده از کرمها، محلولها و رولهای ضدتعریقه. دقت کنید که دئودورانتها با رولهای ضدتعریق متفاوت هستن. دئودورانتها صرفا ضد بوی عرق هستن (موثر بر فعالیت باکتریهای سطح پوست. روشون قید شده آلومینیوم فری) و باعث کاهش تعریق نمیشن، اما آنتی پرسپیرانتها ضدتعریق هستن که ما معمولا دنبال دئودورانت ضدتعریق میگردیم که نیاز به نسخه پزشک ندارن و عموما حاوی املاح آلومینیوم هستن که به صورت موقت جلوی روزنه خروج عرق رو میبنده تا میزان عرقی که به سطح پوست نشت میکنه کاهش پیدا کنه. اینم بگم که هنوز عوارض منفی استفاده از رولهای حاوی آلومینیوم اثبات نشده.
حالا اگر از رولهای ضدتعریق، کرمها و محلولهای ضدتعریق مثل درای سول نتیجه نگرفتید، باید برید سراغ روشهای زیر که درمانی هستن و تحت نظر پزشک انجام میشن.
درمان دارویی تعریق بیش از حد:
- داروهای موضعی نسخهای که حاوی درصد بالاتری از آلومینیوم کلراید هستن و باید محلولش توسط دکتر داروساز داروخانه ساخته بشه. آلومینیوم کلراید میتونه ایجاد حساسیت پوستی و چشمی بکنه. پس باید اول تست بشه و بعد از استفاده بلافاصله دستتون رو بشورید که به چشمتون نزنید. معمولا یک بار در روز تجویز میشه که بهتره شب قبل از خواب باشه و صبح پاک بشه.
- کرم یا اسپری حاوی گلایکوپیرولات
- تزریق بوتاکس (بوتولینوم توکسین): با مهار ترشح استیلکولین عصب محرک تعریق رو به صورت موقتی مهار میکنه که تاثیرش برای ۶ تا ۱۲ ماه باقی میمونه و مجدد باید تزریق بشه. تزریق بوتاکس برای ناحیه زیربغل تاییدیه افدیای داره اما بعضی پزشکان به صورت آفلیبل برای کف دست و پا هم تزریق میکنند.
- داروهای آنتیکولینرژیک خوراکی: که فعال شدن غدد عرقی رو متوقف میکنن که به خاطر عوارضشون مثل خشکی دهان، تاری دید، یبوست، تپش قلب و … انتخاب اول نیستن و به صورت آف-لیبل اگر فرد به سایر داروها و روشها پاسخ نداد انتخاب میشن. خصوصا در کسانی که تعریق صورت یا تعریق از کل بدن دارند. شامل گلایکوپیرولات، اکسیبوتینین، پروپانتلین، بنزتروپین.
روشهای غیردارویی تعریق بیش از حد:
- یونتوفورزیس: یک روش غیرتهاجمی اثبات شدهست که یک دستگاه داره و با کمک جریان ضعیف الکتریکی و عبورش از آب صورت میگیره. به این شکل که به قسمتی که تعریق بیش از حد داره الکترودهایی متصل میشه و با ایجاد جریان الکتریکی باعث عدم پاسخ غدد عرقی به پیامهای عصبی تحریک تعریق میشه. یونتوفورزیس در کلینیکها و حتی در خانه قابل اجراست (دستگاهش در بعضی داروخانهها به فروش میرسه) یک درمان اولیه داره و یک درمان نگهدارنده. درمان اولیه بسته به شدت تعریق فرد بین ۹ تا ۱۸ جلسه، یک روز در میان هستش که هر جلسه بین ۱۰ تا ۳۰ دقیقه زمان میبره و بعد از اون تعریق فرد به حالت نرمال برمیگرده. درمان نگهدارنده هم یک تا چهار جلسه در ماهه. روش بیخطر و کم عارضهایه و پاسخ خوبی ایجاد میکنه.
- م️یکروویوتراپی: که با انرژی امواج میکروویو و ایجاد گرما و حرارت غدد عرقی رو از بین میبرن. ۲ جلسه به فاصله ۳ ماه که هر جلسه بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زمان میبره که روش گرونیه و مرسوم همنیست و هرجایی انجام نمیشه.
- درنهایت اگر فرد به هیچکدام از روشهای بالا جواب نداد و تعریقش همچنان خیلی زیاد و غیرقابل کنترل بود، آخرین راهحل جراحیه.
در جراحی ۲ تا راه وجود داره: یا برداشتن غدد عرقی یا قطع کردن عصبی که به باعث تعریق بیش از حد میشه:
در روش سیمپاتکتومی جراح یا عصب رو قطع میکنه یا میسوزونه یا مسیرش رو مسدود میکنه (کلمپ) که بیشتر برای کف دست و زیر بغل انجام میشه. برگشتناپذیره (برخلاف بوتاکس و یونتوفورزیس) اما درمواردی دیده شده که این روش تعریق جبرانی ایجاد میکنه. یعنی چی؟ یعنی به جبران قطع شدن تعریق در یک قسمت از بدن، تعریق از قسمت دیگهای از بدن صورت میگیره. پس باید بیمارمون رو از این عارضه قبل از انجام جراحی آگاه کنیم که با دید باز انتخاب کنه.
