ساکسندا چیست ؟
شاید این اسمها به گوشتون خوردهباشه. آیا باور درستیه؟ اصلا اینا چین؟ فرقشون در چیه؟ به درد چه کسایی میخورن؟ میخوام امروز براتون شفافسازی کنم تا بدونید داستان این آمپولا چیه
ویکتوزا و ساکسندا ۲ نام تجاری هستن برای داروی لیراگلوتاید. شاید اسم برند ایرانیش هم شنیدهباشید (اگر شنیدید کامنت بذارید)
لیراگلوتاید مشابه یه هورمونیه که به صورت طبیعی در بدن وجود داره که کارش کنترل قند خون و سطح انسولینه (لازم نیست اسم علمیش رو بدونید ولی برای دوستان علوم مختلف پزشکی: گلوکاگون لایک پپتاید-۱ یا به اختصار جیال پی-۱ رسپتور آگونیست) پس در واقع “یک دارو برای افراد دیابتی جهت کنترل قند خونشونه” و برای دیابت تیپ دو در افراد بالای ۱۰ سال توسط متخصص تجویز میشه و معمولا خط اول درمان در بیماران دیابتی نیست. یعنی چی؟ یعنی معمولا پزشکان اول درمانهای دیگه رو امتحان میکنن، اگر جواب نگرفتن میان سمت لیراگلوتاید.
خب پس لیراگلوتاید شد دارو برای افراد دیابتی تیپ دو. پس اینجا براتون سوال پیش میاد که چرا ساکسندا یا ویکتوزا که اسامی تجاری همین لیراگلوتاید هستن برای چاقی تجویز میشن؟
حالا یکم از تاریخچه ویکتوزا براتون بگم. ویکتوزا در سال ۲۰۱۰ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (افدیای) جهت درمان دیابت تیپ دو تاییدیه گرفت. کمپانی سازندش نوونوردیسک بود و خیلی سر و صدا کرد. بعد که روانه بازار شد دیدن بیماران دیابتی که دارن ویکتوزا میزنن و مشکل اضافه وزن دارند وزنشون به مرور کاهش پیدا کرده و اشتهاشون کم شده و همین شد که مطالعات بیشتری روی این بعد از تاثیر دارو صورت گرفت. و نهایتا در سال ۲۰۱۴ ساکسندا جهت درمان چاقی (تحت شرایط خاص که در ادامه میگم) از سازمان غذا و داروی آمریکا تاییدیه گرفت. البته برای افراد بالای ۱۸ سال. و نهایتا در جدیدترین خبرها در سال ۲۰۲۰ افدیای برای افراد ۱۲ تا ۱۷ سال هم این دارو رو تایید کرد. ولی ویکتوزا تاییدیه سازمان غذا و دارو برای کاهش وزن رو نداره.
ویکتوزا یک قلم از پیش پر شده برای تزریق زیر جلدی لیراگلوتاید در بیماران با دیابت تیپ دو هستش و هر قلم حاوی ۱۸ میلیگرم داروست. سوزن سر این قلم یک بار مصرفه. معمولا یک بار در روز تزریق میشه. با یا بدون غذاش خیلی فرقی نمیکنه.
دوزش توسط پزشک تنظیم میشه و نحوه تزریق به فرد آموزش دادهمیشه که معمولا باید در محل تزریق روتیشن (چرخش) ایجاد کنن و همیشه به یک نقطه خاص تزریق نکنن. شکم، ران و بالای بازو.
قلم باز نشده ویکتوزا باید تو یخچال نگهداری بشه ولی قلم باز شدش میتونه در دمای اتاق یا یخچال نگهداری بشه. قلم باز شده باید در یک ماه استفاده بشه و بعد از یک ماه دیگه قابل استفاده نیست.
قلم باز نشده تا زمان تاریخ انقضا قابل نگهداری و استفاده هستش.
قلمها باید از یخزدگی، رطوبت، نور و حرارت دور باشن.
حتما باید دقت کنید که محلول داخل قلم شفاف و بیرنگ و فاقد هرگونه ذره معلقی باشه. قبل از هربار تزریق حتما محلول رو چک کنید.
درمورد دوزش بخوام ساده بگم در سه مرحله تحت نظر پزشک صورت میگیره. دوز اولیه ۰/۶ میلیگرم یک بار در روز برای یک هفته هست که برای کم کردن عوارض دارو و تطبیق بدن با داروی جدیده و عملا برای کنترل قند خون کاری نمیکنه. وقتی توسط بدن تحمل شد بعد از یک هفته دوز ۱/۲ میشه به عنوان دوز نگهدارنده. اگر با همون ۱/۲ قند خون مریض کنترل شد که چه عالی. اگر نه ممکنه پزشک دوزش رو به ۱/۸ افزایش بده. ماکسیمم دوز ویکتوزا ۱/۸ یک بار در روز هستش.
در شروع مصرف ویکتوزا باید شرایط بیمار مانیتور بشه تا فرد دچار افت قند خون نشه (اگر شد میشه از قندهای سریعالاثر برای بالا آوردن قندشون استفاده کرد. مثل آبمیوه، کشمش، بیسکویت ترد و…)
ممکنه برای کسی که داره ویکتوزا استفاده میکنه سوال پیش بیاد که اگر فراموش کردم بزنم چکار باید بکنم؟ باید دوز فراموش شده رو کنار بذارید و بقیه برنامه رو طبق روال قبل ادامه بدید. فکر نکنید برای جبران اون دوز فراموش شده باید تزریق بعدیتون رو بیشتر بزنید یا دو برابرش کنید.
ویکتوزا برای افراد زیر ۱۸ سال توصیه نمیشه.
حالا بریم سراغ ساکسندا. ساکسندا هم همون لیراگلوتایده که برای کمک به درمان چاقی در یک سری افراد با اضافه وزن بالا و با شرایط خاص در کنار رژیم غذایی و ورزش تجویز میشه و در واقع برای اینکار تاییدیه افدیای رو داره. کمپانی سازندش هم همون نوونوردیسکه. حالا این شرایط خاص شامل چه مواردی میشه؟
- اگر اضافه وزن فرد به قدری باشه که باعث اختلال در سلامتی فرد شدهباشه.
- برای افراد با بیامآی بالای ۳۰.
- برای افراد با بیامآی بالای ۲۷ که دچار یک مشکل جانبی هستن که با داشتن اضافه وزن تشدید میشه مثل فشارخون، دیابت تیپ دو.
تنظیم دوز ساکسندا تحت نظر پزشک صورت میگیره و معمولا هر هفته دوزش افزایش پیدا میکنه تا فرد دچار عوارض گوارشی شدید مثل حالت تهوع و بالا آوردن نشه. هر هفته ۰/۶ میلیگرم اضافه میشه تا نهایتا طی ۵ هفته به ۳ میلیگرم در روز برسه. دوز نگهدارنده ساکسندا ۳ میلیگرمه. اگر بدن فرد نتونه دوز ۳ میلیگرم رو تحمل بکنه باید دارو به مرور قطع بشه چون اثرگذاری ساکسندا برای کنترل اضافه وزن مزمن در دوز کمتر از ۳ میلیگرم اثبات نشده.
اگر فردی این دوز رو تحمل کرد ۱۶ هفته استفاده میکنه، اگر تو این ۱۶ هفته نتونست حداقل ۴٪ از وزنش رو کاهش بده (یعنی اگر ۱۲۰ کیلوئه بشه حدودا ۱۱۵ کیلو) یعنی این دارو براش موثر واقع نمیشه و ادامه مصرف براش فایدهای نداره و باید دارو رو قطع کنه.
تفاوتهای ویکتوزا و ساکسندا:
ویکتوزا برای کنترل دیابت تیپ ۲ تجویز میشه در صورتیکه جایگاهی برای کنترل دیابت تیپ یک نداره.
اما ساکسندا برای کنترل دیابت تیپ یک و دو تجویز نمیشه. بلکه برای کمک به کاهش وزن در افراد با اضافه وزن بالا که سلامتیشون رو به خطر انداخته تجویز میشه.
ماکسیمم دوز ویکتوزا ۱/۸ میلیگرم ولی ماکسیمم دوز ساکسندا ۳ میلیگرمه.
- ویکتوزا و ساکسندا نباید همزمان با هم مصرف بشن.
- ساکسندا نباید همزمان با انسولینهای دیگه مصرف بشن.
- ویکتوزا و ساکسندا در یک سری افراد منع مصرف دارند. مثل افرادی که سابقه خانوادگی سرطان تیروئید دارن یا خودش سابقه تومور در غددش رو داشته یا دیابت وابسته به انسولین دارند یا دچار کتواسیدوسیس هستن.
- اینم بگم در یک سری مطالعات حیوانی لیراگلوتاید منجر به تومور و سرطان تیروئید شده اما در مطالعات انسانی چیزی گزارش نشده (تا به الان)
- همچنین در خانمهای باردار و شیرده هم منع مصرف داره.
- و اسم قلم ایرانیش که در پست قبلی پرسیم ملیتاید هستش.
